DIŞ POLİTİKAORTA DOĞU / AFRİKASİZDEN GELENLER

Yeni Dünya Düzeni: Silahlanma Yarışı

2011 yılının mart ayından beri devam eden Suriye içindeki Arap Baharı etkisi ile alevlenen muhalif hareketler şuan itibari ile uluslararası bir sorun olmakla beraber bir çıkmaza girmiştir. Suriye’de yaşanan gelişmelerin bir çıkmaza girmesinin ana sebebi dünya üzerinde kurulan yeni güç dengelerinin Suriye üzerinde oluşturulmaya çalışılmasıdır. Bölge üzerinde ve dünya üzerinde önemli bir güç olma yolunda ilerleyen ülkeler Suriye sorunundan çıkacak neticeler ile bundan sonra ki düzende nasıl konumlanacaklarını ve nasıl bir güçte olacaklarını belirlemeye çalışmaktalar ve en iyi yerde olmak için de ellerinden gelen tüm gayreti sarf etmektedirler. Yeni dünya düzeni oluşturulma çabası içinde iken arka planda da bazı önemli  olaylar vuku bulmaktadır. Bunların en önemlisi ise bölgeye ve dünya ya yapılan silah ticaretidir. İlginç olan şudur ki silah ticaretini yapan ülkelerin Suriye meselesinde etkili olan devletlerin olmasıdır.

Birinci dünya savaşının çıkmasını hatırlayacak olursak savaşın çıkması için her şey hazırdı. Sadece savaşı başlatacak neden aranıyordu. Bu neden de bilindiği üzere Avusturya – Macaristan veliahtının öldürülmesi olmuştur. Son günlerde yaşadığımız olayların doğru okunması ile şu sonuca rahatça varabilmek mümkün gözükmektedir. Türkiye’nin Suriye ile yaşadığı jet krizinde Türkiye eğer fevri davranıp bir savaş hamlesi yapması durumunda yaklaşık bir asır önce yaşanan olayda olduğu gibi sadece bir neden olarak bu çok bilinmeyenli denklemde rol almış olacaktı.

Bu kriz bir dünya savaşına gider senaryosu pek rasyonel olmamakla birlikte büyük krizle gebe olduğu şimdiden bellidir. Yukarda da değindiğim gibi arka planda yaşanan silah ticareti ve bunun yanında yaşanan diğer ticaretler olacakların habercisi gibi durmaktadır. Ülkelerin silah ticareti ve silahlanma yarışı ile ilgili somut verileri sunmak istiyorum.

Şimdi dünya üzerinde tarihten bu yana önemli bir aktör olmuş ve günümüzde de bu çabasını sürdürmek isteyen Rusyanın devlet başkanı Vilademir Putin’in Yabancı Ülkelerle Askeri Teknoloji İşbirliği Komisyonu’nda yaptığı bir konuşmayı aktarayım; Putin silahlanma programlarına yapılan harcamalara dikkat çekerek ‘ ayrılan bütçenin yüzde 75’inden fazlası sadece beş araştırma projesine gidiyor. Bura da büyük bir dengesizlik var.’ derken silaha ayrılan payın daha da arttırılmasını istemektedir. Ayrıca Putin konuşmasında şunu da vurgulamıştır; 2020 yılına kadar dokuz adet    S – 300 hava savunma sisteminin ordu envanterine girmesi gerektiği hususuna dikkat çekmiştir. Bunun yanında on adet İskender – M taktik füze rampası, 2300 tank, 200 mobil ağır silah ve 30 binden fazla askeri aracın 2020’ye kadar ordunun envanterine geçmesi gerektiğini söylemiştir.[1]

Bunların yanında Rusya’nın silah ihracatında dünya ikincisi olma bilgisini eklediğimiz zaman resmin Rusya kısmını tamamlamış olmaktayız Rusya bu kadar silahı kendi sınırlarını korumak veya tatbikat yapmak gibi amaçlar için istememektedir. Avrasyacılık politikasının devamı için Rusya bölgeye ve dünya ya yayılmak istemektedir. Bunun içindir ki kendi ve beraberinde olan ülkeleri silahlandırmaktadır. En somut örneği Suriye.

Resmin ikinci kısmında Rusya ile beraber hareket eden İran’a bakacak olursak İran’ın var olan, ABD ve İsrail’in korkulu rüyası olan uranyum zenginleştirme projesi herkes tarafından bilinmektedir. Bunun yanında birkaç gün önce devam eden ‘Yüce Peygamber 7’ füze tatbikatı İran’ın olası bir savaş halinde ne kadar hazır olduğunun dünya ya göstergesi niteliğini taşımaktadır.

ABD’nin görünürde bir hazırlığı veya bir eylemi olmamakla beraber savaşa hazır olduğu İran ile restleşmesinden ve Hürmüz Boğazında yaşanan gelişmelerden anlamamak çok zor olmamaktadır. Bunu şu örnek ile somutlaştırmak isterim; ABD’nin İran ile Hürmüz Boğazı restleşmesinde Obama’nın şu sözleri dikkat çekicidir ‘ Müzakereler dışında diğer seçenekler masada.’[2] bu sözlerin bir savaş isteği taşıdığı bellidir. Ancak yaklaşan seçimlerden dolayı ABD şu anda geri planda durmaktadır.

Resmin son parçası olarak Türkiye’ye bakacak olursak, Türkiye bölgede ve dünya da bir savaş istememekle beraber tedbirlerini almaktadır. 2009 yılında gündeme gelen ancak dönemin şartları dolayısıyla ertelenen füze savunma sistemleri ihalesi Suriye ile yaşanan jet krizi ardından tekrar gündeme gelmiş ve ihaleye gidilme kararı alınmıştır. Bununla beraber Türkiye’nin kendi silahlarını kendi üretmesi ve ithalata bağımlılığını kaybetmesi önemli bir gelişme olarak görülmekle beraber Türkiye’nin yeni dünya düzeninde önemli bir yerde yer almak istediğinin bir göstergesi niteliğini taşımaktadır.

Resmin son parçası derken bu yarış havasında resmin yarım kalan parçalarını hatırlatmakta yarar vardır. Suudi Arabistan, B.A.E. , Katar, Kuveyt gibi Basra körfezi ülkeleri ve Asyanın yükselen gücü Çin’i denklemin içine katmakta ve önemlerinin ve yeni düzende oynayacakları rollerin çok büyük önemi vardır.

Görüldüğü üzere dünyada yaşanan bir silahlanma yarışı ve devam eden bir güç mücadelesi mevcuttur. Ortadoğu bu silahlanma yarışının ve güç mücadelesinin neresinde diye sorulacak olursa Ortadoğu bölgesi tarihten beri önemli olayların beşiği olmuş ve olmaya devam etmektedir bu yüzden tam ortasında ve en önemlisi ise bu olayların sonunun belirleyicisi konumunda yer almaktadır.. Ülkelerin çıkarları ulus devlet ilkesi gereği ile ön planda tutulmakta ve geriye kalan tüm etmenler göz ardı edilmekte ve ilgilenilmemektedir. Dünya düzeni her yüzyılın başında yeniden kurulmakla beraber bu kısır döngü devam etmektedir. Ancak burada değinilmesi gereken bir diğer önemli husus ise olanların masum sivil halka olmasıdır. Ülkelerin çıkarları yerine gelecek yeni bir düzen kurulacak diye Suriye de ve dünyanın başka yerlerinde daha kaç masum sivil halk ölecek bilinmez ama bu olaylar daha önceleri olduğu gibi tarihin kara sayfalarına yazılmaktan geri kalmamaktadır.

Samet GÜNEŞ

Gazi Üniversitesi

Uluslararası İlişkiler


[1] Bkz. www. Ensonhaber.com/ Rusya silahlanıyor

03.07.2012 – 15:12

[2] Bkz. www. Ensonhaber.com/ Hürmüzde abd iran restleşmesi 03.07.2012 – 15:12

Etiketler

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı