Avrupa Komisyonu, 15 Temmuz 2025’te Türkiye’de ikamet eden ve Türkiye’den kısa süreli Schengen vizesine başvuran Türk vatandaşları için çok girişli vize kurallarını değiştirdi. AB’nin Türk vatandaşlarına çok girişli Schengen vizesi kararı, düzenli ve kurallara uygun seyahat geçmişi bulunan başvuru sahiplerinin altı ay, bir yıl, üç yıl ve beş yıl geçerli vizeye kademeli biçimde erişebilmesini öngörüyor. Karar, vize serbestliği getirmediği için önem taşıyor: Türk vatandaşlarının büyük bölümü kısa süreli seyahatlerde hâlâ vize başvurusu yapmak zorunda.
AB’nin Türk vatandaşlarına çok girişli Schengen vizesi kararı hangi başvuruları kapsıyor?
AB’nin Türk vatandaşlarına çok girişli Schengen vizesi kararı, yalnızca Türkiye’de ikamet eden Türk vatandaşlarının Türkiye’deki Schengen ülkeleri konsolosluklarına yaptığı kısa süreli vize başvurularını kapsıyor. Düzenleme, turistik gezi, iş seyahati veya aile ziyareti gibi 180 günlük dönem içinde en fazla 90 gün kalış hakkı veren Schengen kısa süreli vizesi için geçerli; çalışma, eğitim ya da uzun süreli yerleşim amaçlı ulusal vize süreçlerini değiştirmiyor. ([home-affairs.ec.europa.eu](https://home-affairs.ec.europa.eu/document/download/7a34579c-120f-4801-b6cb-77a8603c4f9a_en))
Kararın merkezinde, önceki vizesini hukuka uygun kullandığını gösterebilen “güvenilir yolcu” profili bulunuyor. Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu, yeni kademeli rejimin yerleşik bir seyahat geçmişine sahip başvuru sahiplerine daha uzun geçerlilikli vizelere erişim sağlamayı amaçladığını belirtiyor. ([eeas.europa.eu](https://www.eeas.europa.eu/delegations/t%C3%BCrkiye/more-favourable-visa-rules-turkish-citizens-applying-schengen-visas_en))
Bu çerçevede AB’nin Türk vatandaşlarına çok girişli Schengen vizesi kararı, ilk kez başvuru yapan herkes için doğrudan bir yıllık ya da beş yıllık vize anlamına gelmiyor. İlk vize normal olarak planlanan seyahatin süresini kapsıyor; ilk iki başvurunun sonucu, pasaportun geçerliliği ve önceki vizelerin doğru kullanımı sonraki basamaklarda belirleyici oluyor. ([eeas.europa.eu](https://www.eeas.europa.eu/delegations/t%C3%BCrkiye/more-favourable-visa-rules-turkish-citizens-applying-schengen-visas_en))
Yeni kademeli sistemde vize süresi nasıl ilerliyor?
Komisyonun uygulama kararındaki sıra, önceki vizenin bitiş tarihine göre hesaplanıyor. Başvurunun zamanında yapılması kadar, önceki vizede izin verilen kalış süresinin aşılmamış olması ve seyahatin beyan edilen amaçla uyumlu gerçekleşmesi de sistemden yararlanmak açısından kritik.
| Başvuruda aranan önceki vize geçmişi | Verilebilecek çok girişli vize süresi | Başvuru zaman sınırı |
|---|---|---|
| Hukuka uygun kullanılmış bir önceki vize | 6 ay | Önceki vizenin bitiminden itibaren 1 yıl içinde |
| Hukuka uygun kullanılmış 6 aylık vize | 1 yıl | 6 aylık vizenin bitiminden itibaren 2 yıl içinde |
| Hukuka uygun kullanılmış 1 yıllık vize | 3 yıl | 1 yıllık vizenin bitiminden itibaren 2 yıl içinde |
| Hukuka uygun kullanılmış 3 yıllık vize | 5 yıl | 3 yıllık vizenin bitiminden itibaren 2 yıl içinde |
Tablodaki süreler, Komisyonun 15 Temmuz 2025 tarihli kararında yer alan kademeyi gösteriyor. Bu nedenle AB’nin Türk vatandaşlarına çok girişli Schengen vizesi kararı bakımından yalnızca kaç vize alındığına değil, son vizenin ne kadar süre geçerli olduğuna ve yeni başvurunun hangi tarihte yapıldığına bakmak gerekiyor. ([home-affairs.ec.europa.eu](https://home-affairs.ec.europa.eu/document/download/7a34579c-120f-4801-b6cb-77a8603c4f9a_en))
Pasaport süresi ayrıca bir sınır oluşturuyor. Karara göre talep edilen vizenin geçerliliği pasaportu aşamaz; bu durumda vize, pasaportun sona ermesinden üç ay önce bitecek şekilde düzenleniyor. Uzun süreli vize hedefleyen başvuru sahipleri için pasaport yenileme takvimi bu yüzden doğrudan sonuç doğurabilir. ([home-affairs.ec.europa.eu](https://home-affairs.ec.europa.eu/document/download/7a34579c-120f-4801-b6cb-77a8603c4f9a_en))
Kimler kapsam dışında kalıyor ve konsolosluğun takdir yetkisi sürüyor?
AB’nin Türk vatandaşlarına çok girişli Schengen vizesi kararı, mesleki amaçla vize başvurusu yapan tır şoförlerini kapsam dışında bırakıyor. Ayrıca karar, Türkiye’de yaşayan başka vizeye tabi ülke vatandaşlarına değil, Türk vatandaşlarına yönelik özel bir uygulama olarak düzenlendi. ([home-affairs.ec.europa.eu](https://home-affairs.ec.europa.eu/document/download/7a34579c-120f-4801-b6cb-77a8603c4f9a_en))
Kademede belirtilen koşullar oluşsa bile vize otomatik olarak garanti edilmiyor. Komisyon kararı, üye devletlerin bireysel dosyalarda vize geçerliliğini daha kısa belirleme imkânını koruyor; başvuru sahibinin giriş koşullarını karşılaması, seyahat amacını ve mali imkânlarını belgeleyebilmesi gerekiyor. ([home-affairs.ec.europa.eu](https://home-affairs.ec.europa.eu/document/download/7a34579c-120f-4801-b6cb-77a8603c4f9a_en))
Başvuru dosyasında doğru ülkeye başvurmak da önemini koruyor. Birden fazla Schengen ülkesine gidilecekse, ana varış noktası veya en uzun kalış yapılacak ülke üzerinden başvuru yapılmalı; eşit süreli seyahatlerde ise ilk giriş yapılacak ülke esas alınıyor. AB Türkiye Delegasyonu’nun başvuru rehberi, yanlış ülkeye yapılan başvurunun dosyayı olumsuz etkileyebileceği uyarısını yapıyor. ([eeas.europa.eu](https://www.eeas.europa.eu/delegations/turkiye/vize_tr))
Karar vize serbestisi ya da ETIAS hakkı sağlamıyor
AB’nin Türk vatandaşlarına çok girişli Schengen vizesi kararı, vize zorunluluğunu kaldıran bir vize serbestisi anlaşması değildir. Türkiye, AB’nin resmî açıklamasına göre vizeden muaf olmayan bir ülke olmaya devam ediyor; bu nedenle kapsamdaki yolcuların sınır geçişi için ETIAS değil, Schengen vizesi alması gerekiyor. ([eeas.europa.eu](https://www.eeas.europa.eu/delegations/turkiye/clarification-regarding-european-travel-information-and-authorisation-system-etias_tr?s=230))
Çok girişli vize, geçerlilik süresi boyunca bölgeye birden fazla giriş imkânı verir; ancak her 180 günlük dönemde toplam kalış 90 günü aşamaz. Dolayısıyla beş yıllık bir vize, beş yıl boyunca kesintisiz ikamet ya da çalışma hakkı sağlamaz. ([eeas.europa.eu](https://www.eeas.europa.eu/delegations/turkiye/vize_tr))
Bu ayrım, Türkiye-AB ilişkilerinde hareketlilik başlığının neden ayrı bir müzakere alanı olduğunu gösteriyor. Akademik Perspektif’te daha önce ele alınan AB Sınırda Karbon Düzenlemesi’nin Türkiye ihracatına etkisi ve NATO Ankara Zirvesi’nin Türkiye açısından önemi de Ankara ile Avrupa başkentleri arasındaki gündemin yalnızca vize dosyasından ibaret olmadığını ortaya koyuyor.
Başvuru yapacaklar hangi noktaları kontrol etmeli?
AB’nin Türk vatandaşlarına çok girişli Schengen vizesi kararı kapsamında daha uzun süreli vize hedefleyenlerin önce mevcut veya son vizesinin bitiş tarihini kontrol etmesi gerekiyor. Ardından önceki vizenin kurallara uygun kullanıldığını gösteren pasaport kayıtlarıyla birlikte, gidilecek ülkenin güncel belge listesini, seyahat planını, gelir durumunu ve pasaport geçerliliğini eksiksiz hazırlamak gerekiyor.
Başvurular, seyahatten en geç 15 takvim günü önce yapılmalı; AB Türkiye Delegasyonu ise planlamaya seyahatten altı ay önce başlanmasını öneriyor. Yetkisiz aracıların ek ücret karşılığında vize garantisi vermesi resmî bir avantaj sağlamıyor; başvuru, ilgili konsolosluk veya onun yetkilendirdiği merkez üzerinden yürütülmeli. ([eeas.europa.eu](https://www.eeas.europa.eu/delegations/turkiye/vize_tr))
Kararın göç ve geri kabul alanındaki Türkiye-AB iş birliği bağlamında alındığı da Komisyon belgesinde yer alıyor. Bu bağlamı takip etmek isteyenler, Türkiye-Suriye sınır kapılarında ticaretin normalleşmesi ve Türkiye’deki Suriyelilerin hukuki statüsü başlıklı dosyalardaki hareketlilik ve göç tartışmalarını da birlikte değerlendirebilir.
Takip edilmesi gereken somut gelişme: AB, bu özel kademeli kurallar için kamuya açık yeni bir gözden geçirme tarihi açıklamadı; Komisyon kararı yerel Schengen iş birliğinin uygulamayı düzenli değerlendireceğini söylüyor. Başvuru sahipleri açısından en yakın kritik tarih, kendi son vizelerinin bitişi ile yeni başvuru arasındaki bir veya iki yıllık süre sınırı ve randevu alınacak konsolosluğun başvuru günü yayımladığı güncel kontrol listesi olacak. ([home-affairs.ec.europa.eu](https://home-affairs.ec.europa.eu/document/download/7a34579c-120f-4801-b6cb-77a8603c4f9a_en))
